Tước bằng lái xe là hình thức xử phạt nghiêm trọng mà bất kỳ tài xế nào cũng cần nắm rõ để tránh mất quyền di chuyển hợp pháp. Trong bối cảnh giao thông ngày càng phức tạp, việc bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe không chỉ ảnh hưởng đến công việc mà còn là lời cảnh tỉnh về ý thức tuân thủ pháp luật. Cùng ACC Vũng Tàu khám phá chi tiết qua bài viết này.
1. Tước bằng lái xe là gì? có được thi bằng lái mới không?
Tước bằng lái xe (tước quyền sử dụng giấy phép lái xe – GPLX) là hình thức xử phạt bổ sung trong xử lý vi phạm hành chính, áp dụng đối với cá nhân có hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định về an toàn giao thông đường bộ. Cơ sở pháp lý trực tiếp được ghi nhận tại Điều 25 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2020) và được cụ thể hóa trong Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP). Thời hạn tước dao động từ 01 tháng đến 24 tháng tùy theo tính chất, mức độ vi phạm.
Về bản chất pháp lý, tước GPLX khác với thu hồi hay hủy bỏ GPLX. Người bị tước không mất hẳn giá trị pháp lý của giấy phép mà chỉ bị đình chỉ quyền sử dụng trong một khoảng thời gian xác định. Trong thời gian này, người vi phạm không được điều khiển loại phương tiện ghi trên GPLX; nếu vẫn điều khiển sẽ bị xử phạt như hành vi không có GPLX theo quy định tương ứng tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP.
Đối với câu hỏi có được thi bằng lái mới không, pháp luật không cho phép “thi mới” để thay thế trong thời gian đang bị tước. Chỉ sau khi chấp hành xong thời hạn tước và hoàn tất nghĩa vụ nộp phạt, cá nhân mới được xem xét cấp lại hoặc phải sát hạch lại trong trường hợp thuộc diện bắt buộc. Trường hợp GPLX bị trừ hết điểm theo cơ chế quản lý điểm có hiệu lực từ 01/01/2025, người vi phạm phải tham gia kiểm tra lại kiến thức pháp luật trước khi được phục hồi quyền sử dụng.
2. Các trường hợp dẫn đến tước bằng lái xe
Tước GPLX được áp dụng đối với các hành vi vi phạm có tính nguy hiểm cao, được quy định chi tiết trong Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP). Đây là biện pháp nhằm răn đe, phòng ngừa tái phạm và bảo đảm an toàn giao thông công cộng.
- Vi phạm về nồng độ cồn, ma túy và chất kích thích
Người điều khiển ô tô hoặc xe máy có nồng độ cồn vượt mức cho phép sẽ bị tước GPLX với thời hạn từ 10 tháng đến 24 tháng tùy theo mức vi phạm và hậu quả gây ra. Trường hợp điều khiển phương tiện mà trong cơ thể có chất ma túy, thời hạn tước có thể lên đến 22–24 tháng. Đây là nhóm vi phạm có khung xử phạt nghiêm khắc nhất do nguy cơ gây tai nạn đặc biệt cao. Nếu gây tai nạn giao thông, ngoài tước GPLX còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự.
- Vi phạm tốc độ, gây tai nạn và hành vi nguy hiểm khác
Hành vi chạy quá tốc độ trên 20 km/h (đối với ô tô trên cao tốc), đua xe trái phép, lạng lách, đánh võng hoặc không chấp hành hiệu lệnh của lực lượng chức năng đều có thể bị tước GPLX từ 01 đến 04 tháng, thậm chí đến 24 tháng nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Đặc biệt, hành vi gây tai nạn do lỗi chủ quan như vượt đèn đỏ, đi sai làn đường, đi ngược chiều trên cao tốc thường bị áp dụng đồng thời phạt tiền và tước quyền sử dụng GPLX.
- Cơ chế quản lý điểm GPLX từ năm 2025
Theo quy định mới có hiệu lực từ 01/01/2025, mỗi GPLX có 12 điểm. Khi bị trừ hết điểm, người điều khiển phương tiện phải tham gia kiểm tra lại kiến thức pháp luật về giao thông để được phục hồi điểm và quyền sử dụng GPLX. Cơ chế này tạo ra tầng kiểm soát bổ sung, khiến việc tái phạm nhiều lần có thể dẫn đến mất quyền điều khiển phương tiện trên thực tế trong thời gian dài hơn so với một lần tước thông thường.
>> Đọc thêm: Dịch vụ đổi giấy phép lái xe tại Vũng Tàu
3. Thời hạn tước bằng lái xe và hậu quả liên quan
Thời hạn tước GPLX được xác định cụ thể trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính, căn cứ vào hành vi và khung chế tài tương ứng tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP. Theo Điều 25 Luật Xử lý vi phạm hành chính, thời hạn tước dao động từ 01 tháng đến tối đa 24 tháng. Thời điểm tính thời hạn là từ ngày quyết định xử phạt có hiệu lực thi hành.
- Cách xác định và tính thời hạn tước
Thời hạn tước không phụ thuộc vào thời điểm nộp phạt mà phụ thuộc vào hiệu lực của quyết định xử phạt. Người vi phạm có nghĩa vụ nộp lại GPLX cho cơ quan có thẩm quyền để thi hành quyết định. Trường hợp không tự nguyện chấp hành có thể bị cưỡng chế thi hành theo quy định pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
- Hậu quả pháp lý khi vẫn điều khiển phương tiện
Trong thời gian bị tước, nếu cá nhân vẫn điều khiển phương tiện thì bị xem là không có GPLX hợp lệ. Mức phạt có thể lên đến 18–20 triệu đồng đối với ô tô và 2–4 triệu đồng đối với xe máy, đồng thời phương tiện có thể bị tạm giữ. Việc tước GPLX cũng được cập nhật trên hệ thống dữ liệu điện tử và tích hợp trên ứng dụng định danh điện tử, cho phép lực lượng chức năng tra cứu trên toàn quốc.
- Ảnh hưởng thực tế và hệ quả dài hạn
Ngoài chế tài hành chính, việc bị tước GPLX ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lao động của người hành nghề lái xe chuyên nghiệp như taxi, xe tải, xe hợp đồng. Hồ sơ vi phạm được lưu trữ trong hệ thống quản lý, là căn cứ để xem xét tình tiết tăng nặng nếu tái phạm. Trong bối cảnh cơ chế quản lý điểm được áp dụng, việc tái phạm nhiều lần có thể dẫn đến buộc kiểm tra lại kiến thức, kéo dài thời gian không được điều khiển phương tiện hợp pháp.
>> Đọc thêm: Thủ tục đổi giấy phép lái xe Quốc tế cập nhật mới nhất
4. Quy trình cấp lại giấy phép lái xe sau khi bị tước
Sau khi chấp hành xong thời hạn tước và hoàn tất nghĩa vụ nộp phạt, cá nhân được quyền thực hiện thủ tục nhận lại hoặc cấp lại GPLX theo quy định của pháp luật về giao thông đường bộ và xử lý vi phạm hành chính. Quy trình thực hiện cần tuân thủ đúng trình tự để tránh kéo dài thời gian giải quyết.
Bước 1: Xác nhận hoàn tất thời hạn và nghĩa vụ thi hành
Người vi phạm cần kiểm tra thời điểm hết thời hạn tước ghi trong quyết định xử phạt. Đồng thời phải chứng minh đã hoàn thành việc nộp phạt theo quy định. Trường hợp chưa nộp phạt đầy đủ, cơ quan có thẩm quyền có quyền từ chối trả lại GPLX.
Bước 2: Chuẩn bị và nộp hồ sơ
Hồ sơ thông thường gồm đơn đề nghị nhận lại hoặc cấp lại GPLX, giấy tờ tùy thân, giấy khám sức khỏe (đối với trường hợp thuộc diện phải kiểm tra lại điều kiện sức khỏe), và bản sao quyết định xử phạt. Hồ sơ được nộp tại Sở Giao thông Vận tải hoặc cơ quan được phân cấp quản lý GPLX. Cơ quan tiếp nhận sẽ kiểm tra điều kiện pháp lý, đối chiếu dữ liệu vi phạm trên hệ thống.
Bước 3: Sát hạch hoặc kiểm tra lại (nếu thuộc diện bắt buộc)
Đối với trường hợp bị trừ hết điểm hoặc thuộc diện phải thi lại theo quy định, người vi phạm phải tham gia sát hạch lý thuyết, thậm chí thực hành. Chỉ khi đạt yêu cầu mới được phục hồi quyền sử dụng GPLX. Việc kiểm tra lại nhằm bảo đảm người điều khiển phương tiện đã cập nhật kiến thức và ý thức tuân thủ pháp luật.
Bước 4: Nhận lại GPLX và tái lập quyền sử dụng
Sau khi đáp ứng đầy đủ điều kiện, cơ quan có thẩm quyền sẽ trả lại GPLX hoặc cấp lại GPLX mới theo quy định. Thời gian giải quyết phụ thuộc vào từng địa phương nhưng thường trong khoảng 07–15 ngày làm việc. Kể từ thời điểm nhận lại GPLX, cá nhân mới được phép điều khiển phương tiện hợp pháp.
5. Câu hỏi thường gặp
Tước bằng lái xe bao lâu thì được cấp lại?
Thời hạn cụ thể được ghi trong quyết định xử phạt, dao động từ 01 đến 24 tháng theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP. Sau khi hết thời hạn và hoàn tất nghĩa vụ nộp phạt, người vi phạm có thể làm thủ tục nhận lại ngay, không phải chờ thêm nếu không thuộc diện sát hạch lại.
Liệu tước bằng lái xe có ảnh hưởng đến việc mua xe mới không?
Pháp luật không cấm người đang bị tước GPLX đứng tên sở hữu phương tiện. Tuy nhiên, do không có quyền điều khiển hợp pháp trong thời gian bị tước, cá nhân không được trực tiếp lái xe.
Nếu bị tước bằng lái xe do oan ức, làm thế nào để khiếu nại?
Cá nhân có quyền khiếu nại quyết định xử phạt theo Luật Khiếu nại trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định. Đơn khiếu nại gửi đến người đã ra quyết định hoặc cơ quan cấp trên trực tiếp.
Tước bằng lái xe là biện pháp cần thiết để duy trì trật tự giao thông, nhưng cũng là cơ hội để tài xế nâng cao ý thức. Việc tuân thủ pháp luật không chỉ giúp tránh hình thức xử phạt này mà còn bảo vệ bản thân và cộng đồng. Nếu bạn đang gặp vấn đề liên quan, đừng ngần ngại liên hệ ACC Vũng Tàu để nhận tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ thủ tục nhanh chóng. Hành động ngay hôm nay để lấy lại sự tự tin trên mọi cung đường.
Để lại một bình luận