Thực phẩm chức năng cận date đang trở thành chủ đề nóng hổi với người tiêu dùng, khi nhiều người lo ngại về chất lượng và an toàn khi sử dụng sản phẩm gần hết hạn. Trong bối cảnh thị trường thực phẩm chức năng ngày càng đa dạng, việc nắm rõ quy định pháp lý giúp tránh rủi ro sức khỏe không đáng có. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết để bạn tự tin hơn trong lựa chọn. Cùng ACC Vũng Tàu tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này.
1. Thực phẩm chức năng cận date có sử dụng được không? mới
Thực phẩm chức năng cận date (gần hết hạn sử dụng) vẫn được phép sử dụng nếu còn trong thời hạn sử dụng ghi trên nhãn và đáp ứng đầy đủ điều kiện bảo quản theo công bố của nhà sản xuất. Theo Luật An toàn thực phẩm 2010, thực phẩm (bao gồm thực phẩm chức năng) chỉ bị coi là không bảo đảm an toàn khi đã hết hạn sử dụng, bị biến đổi chất lượng, hư hỏng hoặc không bảo đảm điều kiện bảo quản. Pháp luật hiện hành không cấm sử dụng hay lưu thông sản phẩm cận date.
Tuy nhiên, trên thực tế, khi sản phẩm gần hết hạn, hiệu quả sinh học và độ ổn định của một số thành phần có thể giảm, đặc biệt với vitamin, men vi sinh hoặc hoạt chất nhạy cảm với nhiệt độ, ánh sáng. Người tiêu dùng chỉ nên sử dụng thực phẩm chức năng cận date khi bao bì còn nguyên vẹn, không có dấu hiệu biến chất (mùi lạ, đổi màu, chảy nước, vón cục) và cần tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng. Đối với người có bệnh nền, phụ nữ mang thai hoặc trẻ em, nên thận trọng và ưu tiên sản phẩm còn hạn dài.
Về phía doanh nghiệp, việc bán thực phẩm chức năng cận date là hợp pháp, nhưng bắt buộc phải công khai, trung thực thông tin về hạn sử dụng, không được che giấu, tẩy xóa hoặc gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng. Trường hợp kinh doanh sản phẩm đã hết hạn sử dụng, doanh nghiệp có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm, kèm theo biện pháp thu hồi, tiêu hủy và bồi thường thiệt hại nếu gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
2. Rủi ro sức khỏe khi sử dụng thực phẩm chức năng cận date
Việc sử dụng thực phẩm chức năng cận date (gần hết hạn sử dụng) tiềm ẩn một số rủi ro đối với sức khỏe, dù sản phẩm vẫn còn trong thời hạn hợp pháp. Theo Luật An toàn thực phẩm 2010, thực phẩm phải bảo đảm chất lượng, an toàn trong suốt thời hạn sử dụng đã công bố; tuy nhiên, khi gần đến hạn, độ ổn định của thành phần hoạt chất có thể suy giảm, đặc biệt là vitamin, khoáng chất, enzyme hoặc men vi sinh, khiến hiệu quả bổ sung không còn như mong muốn.
Một rủi ro khác là nguy cơ biến đổi chất lượng do điều kiện bảo quản không đạt chuẩn trong quá trình lưu kho, vận chuyển. Thực phẩm chức năng cận date nếu bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ, độ ẩm hoặc ánh sáng có thể xảy ra hiện tượng đổi màu, vón cục, mùi lạ hoặc nhiễm vi sinh, làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa, dị ứng, ngộ độc nhẹ. Người có cơ địa nhạy cảm, người cao tuổi, trẻ em và phụ nữ mang thai là nhóm dễ bị ảnh hưởng nhất.
Ngoài ra, việc sử dụng sản phẩm cận date mà không kiểm tra kỹ nhãn mác và tình trạng bao bì có thể dẫn đến việc vô tình dùng phải sản phẩm đã giảm chất lượng hoặc gần như không còn giá trị dinh dưỡng. Vì vậy, người tiêu dùng nên ưu tiên thực phẩm chức năng còn hạn sử dụng dài, mua từ nguồn uy tín, bảo quản đúng hướng dẫn và ngừng sử dụng ngay nếu phát hiện dấu hiệu bất thường để hạn chế rủi ro cho sức khỏe.
Xem thêm: Quy định về quản lý thực phẩm chức năng
3. Cách kiểm tra và bảo quản thực phẩm chức năng cận date an toàn
Để sử dụng và bảo quản thực phẩm chức năng cận date an toàn, người tiêu dùng cần đặc biệt chú trọng khâu kiểm tra trước khi dùng và tuân thủ đúng hướng dẫn bảo quản. Theo Luật An toàn thực phẩm 2010, thực phẩm lưu thông phải bảo đảm chất lượng trong suốt thời hạn sử dụng, vì vậy việc tự kiểm soát rủi ro khi dùng sản phẩm cận date là rất cần thiết.
Trước hết, cần kiểm tra kỹ thông tin trên nhãn như hạn sử dụng, số lô, điều kiện bảo quản và hướng dẫn sử dụng. Không dùng sản phẩm có dấu hiệu bất thường như bao bì rách, phồng, rò rỉ, đổi màu, vón cục, mùi lạ hoặc viên nang bị chảy nước. Với thực phẩm chức năng dạng lỏng, bột hoặc men vi sinh, nên đặc biệt cẩn trọng vì đây là các dạng dễ biến chất khi gần hết hạn.
Về bảo quản, thực phẩm chức năng cận date cần được đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và nhiệt độ cao; một số sản phẩm cần bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Sau khi mở nắp, nên sử dụng sớm, đậy kín và tránh tiếp xúc với không khí ẩm. Nếu trong quá trình sử dụng xuất hiện biểu hiện bất thường về sức khỏe, người dùng cần ngừng sử dụng ngay và tham khảo ý kiến chuyên môn để đảm bảo an toàn.
Xem thêm: Quy định ghi nhãn thực phẩm chức năng
4. Lời khuyên pháp lý và thực tiễn khi mua thực phẩm chức năng cận date
Khi mua thực phẩm chức năng cận date, người tiêu dùng cần kết hợp cả lưu ý pháp lý và kinh nghiệm thực tiễn để hạn chế rủi ro. Về pháp lý, theo Luật An toàn thực phẩm 2010, sản phẩm còn trong hạn sử dụng và đáp ứng điều kiện bảo quản thì vẫn được phép lưu thông; tuy nhiên, người bán có nghĩa vụ cung cấp thông tin trung thực, đầy đủ về hạn sử dụng, không được che giấu, tẩy xóa hoặc gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng. Vì vậy, người mua nên yêu cầu xem rõ nhãn mác, hạn dùng và hóa đơn, chứng từ khi cần thiết.
Về thực tiễn sử dụng, chỉ nên mua thực phẩm chức năng cận date khi thời gian còn lại đủ để dùng hết liệu trình, ưu tiên sản phẩm còn bao bì nguyên vẹn, có nguồn gốc rõ ràng và được bảo quản đúng điều kiện tại điểm bán. Cần đặc biệt thận trọng với các sản phẩm dạng lỏng, men vi sinh hoặc chứa vitamin dễ phân hủy. Không nên vì giá rẻ mà mua số lượng lớn, tránh tình trạng sản phẩm hết hạn trước khi sử dụng hết.
Ngoài ra, người tiêu dùng nên lưu giữ hóa đơn, chứng từ mua bán để bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp, đồng thời ngừng sử dụng ngay nếu phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc có phản ứng không mong muốn. Đối với doanh nghiệp kinh doanh, việc chủ động thông tin rõ ràng về sản phẩm cận date không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn góp phần xây dựng uy tín, hạn chế rủi ro pháp lý lâu dài.
5. Câu hỏi thường gặp
Thực phẩm chức năng cận date có mất tác dụng hoàn toàn không?
Thực phẩm chức năng cận date không mặc nhiên mất tác dụng hoàn toàn, nhưng hiệu quả có thể giảm dần theo thời gian do hoạt chất bị suy giảm độ ổn định. Nếu sản phẩm vẫn còn hạn sử dụng, được bảo quản đúng điều kiện ghi trên nhãn và không có dấu hiệu hư hỏng (mốc, đổi màu, mùi lạ) thì vẫn có thể sử dụng. Tuy nhiên, người dùng không nên kỳ vọng hiệu quả tối ưu như sản phẩm còn xa hạn. Tuyệt đối không sử dụng thực phẩm chức năng đã hết hạn.
Làm thế nào để báo cáo thực phẩm chức năng cận date kém chất lượng?
Khi phát hiện thực phẩm chức năng cận date có dấu hiệu kém chất lượng, người tiêu dùng có thể gửi phản ánh hoặc khiếu nại đến Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), Sở Y tế hoặc Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm nơi cơ sở kinh doanh hoạt động. Nội dung báo cáo nên kèm theo hóa đơn mua hàng, hình ảnh sản phẩm, nhãn mác và dấu hiệu vi phạm. Ngoài ra, có thể phản ánh qua đường dây nóng an toàn thực phẩm hoặc Cổng dịch vụ công/tiếp nhận phản ánh của địa phương để được kiểm tra, xử lý theo quy định.
Có nên mua thực phẩm chức năng cận date với giá rẻ không?
Không nên ưu tiên mua thực phẩm chức năng cận date dù giá rẻ, vì hiệu quả của hoạt chất có thể suy giảm khi gần hết hạn. Ngoài ra, sản phẩm cận date tiềm ẩn rủi ro về bảo quản và chất lượng, ảnh hưởng đến sức khỏe. Trường hợp xảy ra vấn đề, việc khiếu nại hoặc bảo vệ quyền lợi cũng khó khăn hơn. Chỉ nên cân nhắc mua khi sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được bảo quản đúng điều kiện và sử dụng trong thời gian rất ngắn.
Thực phẩm chức năng cận date có thể sử dụng được nếu kiểm tra kỹ lưỡng và tuân thủ quy định pháp lý, nhưng an toàn luôn là ưu tiên hàng đầu để tránh rủi ro sức khỏe. Bài viết hy vọng đã cung cấp thông tin hữu ích, giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt. Để được tư vấn chi tiết hơn về chất lượng sản phẩm, hãy liên hệ ACC Vũng Tàu ngay hôm nay và nhận hỗ trợ chuyên nghiệp từ đội ngũ chuyên gia.
Để lại một bình luận