ACC Vũng Tàu

Tiêu chuẩn TCVN 7958:2017 là văn bản kỹ thuật quốc gia quan trọng quy định các biện pháp diệt và phòng chống mối cho công trình xây dựng đang sử dụng, giúp bảo vệ kết cấu khỏi sự phá hoại của các loài mối hại. Cùng ACC Vũng Tàu tìm hiểu chi tiết nội dung tiêu chuẩn, các biện pháp kỹ thuật và những lưu ý quan trọng khi thực hiện diệt mối, phòng mối cho công trình đang sử dụng.

1. Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7958:2017

TCVN 7958:2017 là tiêu chuẩn quốc gia quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với việc diệt và phòng chống mối cho công trình xây dựng đang sử dụng, nhằm bảo vệ kết cấu, vật liệu và tài sản trong công trình trước sự phá hoại của các loài mối gây hại phổ biến tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này được xây dựng trên cơ sở khoa học về sinh học, sinh thái học mối và kinh nghiệm thực tiễn trong xử lý mối cho công trình đã hoàn thành.

Tiêu chuẩn do Viện Sinh thái và Bảo vệ công trình phối hợp với Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Với tư cách là tiêu chuẩn quốc gia, TCVN 7958:2017 là căn cứ kỹ thuật quan trọng để các chủ đầu tư, đơn vị thi công và cơ quan quản lý áp dụng trong hoạt động xử lý mối cho công trình đang sử dụng.

• Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn áp dụng cho các công trình xây dựng đang sử dụng có chứa hoặc sử dụng vật liệu dễ bị mối phá hại như gỗ, tre, vật liệu chứa xen-lu-lô hoặc chất dẻo tổng hợp. Đối tượng bao gồm nhà ở, công trình công cộng, trường học, bệnh viện, kho tàng, thư viện, bảo tàng, văn phòng làm việc. TCVN 7958:2017 không áp dụng cho công trình đê, đập và cây trồng, phù hợp với phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn bảo vệ công trình xây dựng.

• Phân loại công trình theo yêu cầu diệt và phòng chống mối

Tiêu chuẩn quy định việc phân loại công trình thành các nhóm A, B, C, D dựa trên tổng điểm đánh giá từ nhiều tiêu chí như loài mối gây hại, mức độ sử dụng kết cấu gỗ, hiện vật và tài liệu lưu trữ, hệ thống cáp kỹ thuật và đồ nội thất. Việc phân loại này là cơ sở pháp lý – kỹ thuật để xác định mức độ can thiệp cần thiết, tránh áp dụng biện pháp quá mức hoặc không đầy đủ.

• Yêu cầu chung về kỹ thuật và an toàn

TCVN 7958:2017 yêu cầu việc khảo sát, thiết kế và thi công diệt mối, phòng chống mối phải do người có hiểu biết về sinh học mối và kỹ thuật xử lý thực hiện. Việc sử dụng thuốc và bả mối phải tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất, đảm bảo an toàn cho con người, môi trường và không làm ảnh hưởng đến quá trình sinh hoạt, khai thác công trình.

2. Phân loại mức độ cần diệt và phòng chống mối theo TCVN 7958:2017

Việc phân loại mức độ cần diệt và phòng chống mối là nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn, giúp lượng hóa rủi ro mối gây hại và lựa chọn giải pháp xử lý phù hợp với từng công trình cụ thể. Điểm đánh giá được xác định dựa trên các nhóm tiêu chí chính gồm giống mối gây hại, đặc điểm kết cấu gỗ trong công trình, mức độ quan trọng của hiện vật và tài liệu lưu trữ, hệ thống cáp điện – thông tin và đồ nội thất. Mỗi tiêu chí được quy định mức điểm cụ thể trong tiêu chuẩn, phản ánh mức độ nguy cơ và thiệt hại tiềm ẩn do mối gây ra.

• Công trình loại A và loại B – mức độ yêu cầu cao

Công trình loại A có tổng điểm từ 16 trở lên, thuộc nhóm yêu cầu diệt và phòng chống mối ở mức đặc biệt cao. Đây thường là các bảo tàng, thư viện lưu trữ tài liệu quý hiếm, công trình có kết cấu gỗ chịu lực và bị mối gỗ ẩm tấn công. Công trình loại B có tổng điểm từ 11 đến 15, yêu cầu mức độ xử lý cao, cần kết hợp đồng thời các biện pháp diệt mối và phòng chống tái phát theo đúng định hướng của tiêu chuẩn.

• Công trình loại C và loại D – mức độ yêu cầu trung bình và thấp

Công trình loại C có tổng điểm từ 8 đến 10, chủ yếu áp dụng biện pháp diệt mối, kết hợp một số giải pháp phòng ngừa đơn giản nếu cần thiết. Công trình loại D có tổng điểm dưới 8, chỉ cần thực hiện diệt mối cơ bản khi phát hiện mối, không bắt buộc áp dụng các biện pháp phòng chống dài hạn, phù hợp với mức độ rủi ro thấp.

Xem thêm: Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6145:2007 là gì? những điều cần biết

3. Các biện pháp diệt mối hiệu quả cho công trình đang sử dụng theo TCVN 7958:2017

Tiêu chuẩn quy định chi tiết các biện pháp diệt mối tương ứng với từng loài mối và điều kiện công trình, đảm bảo tiêu diệt quần thể mối hiện hữu mà không gây ảnh hưởng lớn đến kết cấu và sinh hoạt trong công trình.

• Biện pháp diệt mối bằng bả và thuốc lây nhiễm

Biện pháp sử dụng bả mối và thuốc lây nhiễm được ưu tiên áp dụng đối với mối gỗ ẩm và mối đất, đặc biệt là giống Coptotermes. Bả mối được đặt trong các trạm nhử ở vị trí mối hoạt động, cho phép mối mang chất độc tác động chậm về tổ, từ đó tiêu diệt toàn bộ quần tộc. Việc duy trì bả trong thời gian tối thiểu theo quy định của tiêu chuẩn là yếu tố quyết định hiệu quả diệt mối triệt để.

• Biện pháp tiêm phủ, ủ buộc và xông hơi

Đối với mối gỗ khô, tiêu chuẩn cho phép áp dụng các biện pháp diệt trực tiếp như khoan lỗ tiêm thuốc vào cấu kiện gỗ, kết hợp ủ buộc hoặc xông hơi cục bộ. Các biện pháp này nhằm đưa thuốc vào sâu trong khoang rỗng nơi mối cư trú, đảm bảo tiêu diệt mối trong điều kiện công trình đang sử dụng mà không cần tháo dỡ lớn.

• Biện pháp diệt trực tiếp tổ mối và khoan phụt thuốc

Với mối đất có tổ nổi, tổ chìm hoặc nửa chìm, TCVN 7958:2017 quy định biện pháp đào phá tổ kết hợp tưới hoặc phụt thuốc với liều lượng phù hợp. Việc kiểm tra sau xử lý là yêu cầu bắt buộc nhằm xác nhận tổ mối đã bị tiêu diệt hoàn toàn, tránh nguy cơ tái phát từ các nhánh tổ còn sót lại.

Xem thêm: Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN ISO 13485:2017

4. Các biện pháp phòng chống mối tái phát theo TCVN 7958:2017

Bên cạnh diệt mối, tiêu chuẩn đặc biệt nhấn mạnh các biện pháp phòng chống tái phát nhằm duy trì hiệu quả bảo vệ công trình trong thời gian dài, nhất là đối với công trình có mức độ yêu cầu cao.

• Hệ thống trạm bả kiểm soát mối lâu dài

Hệ thống trạm bả được bố trí thành lớp bên ngoài và bên trong công trình, tạo cơ chế giám sát mối xâm nhập ngay từ giai đoạn đầu. Việc kiểm tra định kỳ và bổ sung bả khi cần thiết giúp phát hiện sớm và xử lý kịp thời mối mới, phù hợp với định hướng kiểm soát chủ động của TCVN 7958:2017.

• Hàng rào thuốc và bảo quản vật liệu dễ bị mối hại

Biện pháp tạo hàng rào thuốc trong đất quanh móng và xử lý bảo quản các cấu kiện gỗ, vật liệu chứa xen-lu-lô giúp ngăn mối tiếp cận nguồn thức ăn và đường xâm nhập. Đây là giải pháp phòng ngừa hiệu quả, đặc biệt với mối đất, được tiêu chuẩn khuyến nghị áp dụng cho công trình loại A và B.

• Cải tạo môi trường và kết hợp biện pháp

Cải tạo môi trường công trình theo hướng khô ráo, thông thoáng, xử lý triệt để các khe nứt, điểm ẩm ướt là yêu cầu quan trọng nhằm loại bỏ điều kiện sinh sống của mối. TCVN 7958:2017 khuyến khích kết hợp đồng thời nhiều biện pháp phòng chống để đạt hiệu quả bền vững, giảm thiểu tối đa nguy cơ mối tái phát trong quá trình sử dụng công trình.

5. Câu hỏi thường gặp về TCVN 7958:2017

Công trình nào bắt buộc phải áp dụng biện pháp phòng chống mối theo TCVN 7958:2017?

Theo nguyên tắc phân loại trong TCVN 7958:2017, các công trình được xếp loại A và loại B, tức có tổng điểm đánh giá từ 11 trở lên, bắt buộc phải kết hợp đồng thời biện pháp diệt mối và biện pháp phòng chống mối tái phát.

Bả mối có áp dụng được cho tất cả các loài mối hay không?

Bả mối là biện pháp được TCVN 7958:2017 ưu tiên sử dụng đối với mối gỗ ẩm và một số loài mối đất do đặc tính sinh học của các loài này cho phép thuốc lây lan trong quần thể. Tuy nhiên, đối với mối gỗ khô, bả mối không mang lại hiệu quả do mối sống khép kín trong cấu kiện gỗ và không có tập tính kiếm ăn ngoài tổ.

Sau khi xử lý theo tiêu chuẩn thì bao lâu được coi là đạt yêu cầu?

Theo TCVN 7958:2017, sau khi hoàn thành công tác diệt mối và phòng chống mối, đơn vị thi công phải tổ chức kiểm tra, theo dõi và bảo hành trong thời gian tối thiểu 6 tháng. Nếu trong thời gian này không phát hiện mối tái xuất hiện thì được coi là đạt yêu cầu kỹ thuật. Đối với các công trình có mức độ yêu cầu cao, tiêu chuẩn khuyến nghị duy trì hệ thống trạm bả kiểm soát mối lâu dài để phát hiện sớm nguy cơ xâm nhập mới, thay vì chỉ đánh giá hiệu quả tại một thời điểm cố định.

Có nên tự mua thuốc diệt mối để xử lý thay cho đơn vị chuyên nghiệp?

TCVN 7958:2017 xác định rõ việc khảo sát, thiết kế và thi công diệt mối, phòng chống mối phải do người có hiểu biết về sinh học mối và kỹ thuật xử lý thực hiện. Việc tự ý mua thuốc và xử lý khi không nắm rõ loài mối, đường đi và vị trí tổ mối có thể dẫn đến diệt mối không triệt để, làm mối phân tán và tái phát nghiêm trọng hơn.

TCVN 7958:2017 là tài liệu kỹ thuật thiết yếu giúp xử lý mối một cách khoa học và bền vững cho các công trình đang sử dụng, bảo vệ kết cấu gỗ, tài sản và giá trị công trình khỏi sự phá hoại của mối. Áp dụng đúng tiêu chuẩn không chỉ mang lại hiệu quả diệt mối cao mà còn giảm thiểu nguy cơ tái phát lâu dài, tiết kiệm chi phí sửa chữa. Hãy đồng hành cùng ACC Vũng Tàu để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích khác.