ACC Vũng Tàu

Trong quá trình hoạt động, một số doanh nghiệp có thể bị thu hồi giấy phép kinh doanh do vi phạm quy định pháp luật hoặc không đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh. Việc thu hồi giấy phép có thể ảnh hưởng lớn đến hoạt động của doanh nghiệp, do đó, hiểu rõ quy trình thu hồi giấy phép kinh doanh là điều cần thiết. Trong bài viết này, ACC Vũng Tàu sẽ hướng dẫn chi tiết các trường hợp bị thu hồi, quy trình thực hiện và cách xử lý khi doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép theo quy định pháp luật mới nhất.

1. Các trường hợp bị thu hồi giấy phép kinh doanh

Giấy phép kinh doanh là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh hoạt động hợp pháp. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nhất định, cơ quan quản lý có thể tiến hành thu hồi giấy phép theo quy định của điều 212 Luật Doanh nghiệp 2020 và điều 75 Nghị định 01/2021/NĐ-CP. Dưới đây là các trường hợp phổ biến dẫn đến việc thu hồi giấy phép kinh doanh mà doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần lưu ý.

– Không hoạt động tại địa chỉ đăng ký

Doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh phải hoạt động tại trụ sở đã đăng ký với cơ quan quản lý. Nếu doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký trong thời gian 01 năm mà không thông báo hoặc không thực hiện thay đổi địa chỉ đúng quy định, cơ quan đăng ký kinh doanh có quyền thu hồi giấy phép.

– Không kê khai thuế hoặc nợ thuế kéo dài

Việc kê khai và nộp thuế là nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp. Nếu vi phạm các quy định về thuế, doanh nghiệp có thể bị thu hồi giấy phép kinh doanh.

Các trường hợp dẫn đến thu hồi giấy phép:

• Không kê khai thuế trong 12 tháng liên tục, dù có phát sinh doanh thu hay không.
• Nợ thuế kéo dài quá thời hạn cho phép mà không có phương án xử lý.
• Trốn thuế, gian lận thuế, kê khai không trung thực để giảm nghĩa vụ thuế.

– Vi phạm nghiêm trọng pháp luật về kinh doanh

Nếu doanh nghiệp có hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động kinh doanh, cơ quan chức năng có thể ra quyết định thu hồi giấy phép.

Các hành vi vi phạm nghiêm trọng bao gồm:

• Kinh doanh trái phép, không có giấy phép con đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
• Gian lận thương mại, lừa đảo khách hàng hoặc đối tác.
• Sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng nhái, hàng cấm.
• Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
• Vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, xả thải không đúng quy định.

Ngoài việc thu hồi giấy phép, doanh nghiệp còn có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu vi phạm nghiêm trọng.

– Kinh doanh ngành nghề bị cấm

Mỗi doanh nghiệp chỉ được phép kinh doanh trong ngành nghề không bị cấm theo điều 6 Luật Đầu tư và các văn bản hướng dẫn. Nếu doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bị cấm hoặc không đáp ứng điều kiện kinh doanh theo quy định, sẽ bị thu hồi giấy phép.

Các ngành nghề bị cấm bao gồm: 

• Kinh doanh các chất ma túy
• Kinh doanh các loại hóa chất, khoáng vật theo quy định pháp luật
• Kinh doanh mẫu vật các loài thực vật, động vật hoang dã có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên quy định tại Phụ lục I của Công ước về buôn bán quốc tế các loài thực vật, động vật hoang dã nguy cấp; mẫu vật các loài thực vật rừng, động vật rừng, thủy sản nguy cấp, quý, hiếm Nhóm I có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên.
• Kinh doanh mại dâm.
• Mua, bán người, mô, xác, bộ phận cơ thể người, bào thai người.
• Hoạt động kinh doanh liên quan đến sinh sản vô tính trên người.
• Kinh doanh pháo nổ.
• Kinh doanh dịch vụ đòi nợ.

– Không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính

Bên cạnh thuế, doanh nghiệp còn có các nghĩa vụ tài chính khác như đóng bảo hiểm xã hội, phí, lệ phí kinh doanh. Nếu không thực hiện đầy đủ, doanh nghiệp có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.

– Bị cơ quan có thẩm quyền yêu cầu giải thể

Trong một số trường hợp, doanh nghiệp không tự chủ động chấm dứt hoạt động nhưng bị cơ quan có thẩm quyền yêu cầu giải thể. Khi đó, giấy phép kinh doanh sẽ bị thu hồi theo quyết định của tòa án hoặc cơ quan quản lý.

Các trường hợp có thể bị yêu cầu giải thể:

• Bị tòa án tuyên bố phá sản theo Luật Phá sản 2014.
• Vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ tài chính dẫn đến không thể tiếp tục hoạt động.
• Hoạt động kinh doanh không còn phù hợp với quy định của pháp luật mới.

– Kê khai hồ sơ giả mạo

Trường hợp nội dung kê khai trong hồ sơ đăng ký thành lập mới doanh nghiệp là giả mạo, Phòng Đăng ký kinh doanh ra thông báo về hành vi vi phạm của doanh nghiệp đồng thời ra quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (theo điểm a khoản 1 điều 75 Nghị định 01/2021/NĐ-CP).

Trường hợp hồ sơ đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp là giả mạo, Phòng Đăng ký kinh doanh ra thông báo về hành vi vi phạm của doanh nghiệp và ra quyết định hủy bỏ những thay đổi trong nội dung đăng ký doanh nghiệp được thực hiện trên cơ sở các thông tin giả mạo và cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy xác nhận về việc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp trên cơ sở hồ sơ hợp lệ gần nhất trước đó. 

Phòng Đăng ký kinh doanh yêu cầu doanh nghiệp làm lại hồ sơ để được xem xét cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy xác nhận về việc thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể gộp các nội dung thay đổi hợp pháp của các lần đăng ký, thông báo thay đổi sau đó trong một bộ hồ sơ để được cấp một lần đăng ký thay đổi mới  (theo điểm b khoản 1 điều 75 Nghị định 01/2021/NĐ-CP).

2. Quy trình thu hồi giấy phép kinh doanh chi tiết

Việc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh là một quy trình quan trọng nhằm đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ pháp luật trong hoạt động kinh doanh. Theo Nghị định 01/2021/NĐ-CP, quy trình thu hồi giấy phép kinh doanh được thực hiện theo các bước cụ thể như sau:

– Hồ sơ thu hồi giấy phép kinh doanh

Khi phát hiện doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh vi phạm các quy định pháp luật, cơ quan chức năng sẽ tiến hành lập hồ sơ thu hồi giấy phép kinh doanh. Hồ sơ bao gồm:

• Thông báo vi phạm của cơ quan đăng ký kinh doanh gửi đến doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh.
• Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp/hộ kinh doanh.
• Biên bản kiểm tra và xác nhận vi phạm (nếu có).
• Các tài liệu, văn bản giải trình của doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh (nếu có).

– Thủ tục thu hồi giấy phép kinh doanh

Đối với doanh nghiệp (căn cứ điều 75 Nghị định 01/2021/NĐ-CP)

Quy trình thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp diễn ra theo các bước sau:

Bước 1: Xác định vi phạm

• Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư tiến hành kiểm tra, phát hiện doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm các quy định pháp luật.
• Nếu doanh nghiệp có vi phạm rõ ràng, cơ quan đăng ký kinh doanh lập biên bản kiểm tra.

Bước 2: Thông báo vi phạm và yêu cầu giải trình

• Phòng Đăng ký kinh doanh gửi văn bản thông báo vi phạm đến doanh nghiệp.
• Doanh nghiệp có thời hạn 10 ngày để giải trình hoặc cung cấp bằng chứng khắc phục vi phạm.

Bước 3: Xem xét giải trình và ra quyết định thu hồi

• Nếu doanh nghiệp không giải trình trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận được giải trình hoặc giải trình không hợp lý, Phòng Đăng ký kinh doanh ra quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
• Quyết định thu hồi sẽ được gửi đến doanh nghiệp trong vòng 5 ngày làm việc và công bố trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Bước 4: Cập nhật thông tin doanh nghiệp bị thu hồi

• Cơ quan đăng ký kinh doanh cập nhật tình trạng doanh nghiệp bị thu hồi trên Hệ thống thông tin quốc gia.
• Thông tin doanh nghiệp sẽ được lưu trữ để tránh các giao dịch phát sinh trái phép.

Bước 5: Thực hiện thủ tục giải thể doanh nghiệp

• Sau khi bị thu hồi giấy phép, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục giải thể, bao gồm:

+ Thanh lý tài sản, giải quyết nợ thuế, nợ lao động (nếu có).

+ Hoàn thành nghĩa vụ báo cáo thuế với cơ quan thuế.

+ Nộp hồ sơ giải thể tại Phòng Đăng ký kinh doanh để hoàn tất việc xóa tên doanh nghiệp.

Đối với hộ kinh doanh

Hộ kinh doanh cũng phải tuân theo một quy trình thu hồi giấy phép tương tự, nhưng do cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện quản lý.

Bước 1: Phát hiện vi phạm

• Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện kiểm tra và phát hiện hộ kinh doanh có dấu hiệu vi phạm quy định pháp luật.

Bước 2: Thông báo vi phạm và yêu cầu giải trình

• Cơ quan chức năng gửi văn bản thông báo vi phạm đến hộ kinh doanh.
• Hộ kinh doanh có 7 ngày để giải trình hoặc khắc phục vi phạm.

Bước 3: Xử lý vi phạm và thu hồi giấy phép

• Nếu hộ kinh doanh không có phản hồi hoặc không khắc phục được lỗi vi phạm, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện ra quyết định thu hồi.

Bước 4: Cập nhật thông tin trên hệ thống quản lý

• Sau khi bị thu hồi giấy phép, hộ kinh doanh sẽ được cập nhật trạng thái “ngừng hoạt động” trên hệ thống quản lý đăng ký hộ kinh doanh.
• Các giao dịch liên quan đến hộ kinh doanh đó sẽ không còn giá trị pháp lý.

Xem thêm: Hồ sơ và thủ tục giấy phép kinh doanh đá quý

3. Thủ tục giải thể sau khi bị thu hồi giấy phép kinh doanh

Khi doanh nghiệp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp do vi phạm quy định pháp luật hoặc không đáp ứng điều kiện hoạt động, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục giải thể theo đúng quy định tại điều 207, điều 208 Luật Doanh nghiệp 2020, Nghị định 01/2021/NĐ-CP và Thông tư 01/2021/TT-BKHĐT. 

Bước 1: Thanh lý tài sản và hoàn thành nghĩa vụ tài chính

Sau khi bị thu hồi giấy phép, doanh nghiệp cần nhanh chóng thực hiện các nghĩa vụ tài chính trước khi chính thức giải thể. Các khoản thanh toán bao gồm:

• Nghĩa vụ thuế với nhà nước: Hoàn tất việc kê khai và nộp các khoản thuế còn nợ (thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng, thuế môn bài…).
• Nợ với đối tác, nhà cung cấp: Thanh toán các khoản nợ theo hợp đồng còn hiệu lực.
• Tiền lương, trợ cấp cho người lao động: Hoàn tất chi trả các khoản lương, bảo hiểm xã hội, trợ cấp thôi việc (nếu có).
• Các nghĩa vụ tài chính khác: Bao gồm nợ ngân hàng, cổ đông, trái chủ (nếu doanh nghiệp có huy động vốn).

Bước 2: Thông báo giải thể và nộp hồ sơ đến cơ quan đăng ký kinh doanh

Sau khi thanh toán các nghĩa vụ tài chính, doanh nghiệp tiến hành nộp hồ sơ giải thể đến Phòng Đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính. Hồ sơ bao gồm:

• Thông báo về việc giải thể doanh nghiệp.
• Quyết định thu hồi giấy phép kinh doanh của cơ quan có thẩm quyền.
• Biên bản họp (đối với công ty TNHH, cổ phần, hợp danh) về việc giải thể doanh nghiệp.
• Biên bản thanh lý tài sản (nếu có).
• Văn bản xác nhận đã hoàn thành nghĩa vụ thuế của cơ quan thuế.
• Giấy xác nhận không còn nợ với cơ quan bảo hiểm xã hội.
• Danh sách chủ nợ và phương án thanh toán nợ (nếu có).

Hồ sơ có thể nộp trực tiếp tại Sở Kế hoạch và Đầu tư hoặc qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Bước 3: Xử lý hồ sơ và công bố thông tin giải thể

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ kiểm tra tính hợp lệ. Quá trình xử lý thường kéo dài 5 – 10 ngày làm việc.

• Nếu hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ ra quyết định chấp thuận giải thể, cập nhật trạng thái “Đã giải thể” trên hệ thống thông tin quốc gia về doanh nghiệp.
• Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, doanh nghiệp sẽ nhận thông báo sửa đổi, bổ sung.

Thông tin về việc giải thể doanh nghiệp cũng sẽ được công bố công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp để các chủ nợ, đối tác có thể theo dõi.

Bước 4: Hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế và trả con dấu doanh nghiệp

Sau khi nhận quyết định giải thể, doanh nghiệp phải hoàn tất các thủ tục hành chính cuối cùng:

•  Đóng mã số thuế tại cơ quan thuế

+ Nộp hồ sơ đề nghị chấm dứt mã số thuế tại Cục Thuế quản lý.

+ Hoàn tất kiểm tra thuế, nộp phạt (nếu có) và nhận xác nhận hoàn tất nghĩa vụ thuế.

• Trả con dấu doanh nghiệp

Nếu doanh nghiệp sử dụng con dấu do cơ quan công an cấp, cần thực hiện thủ tục trả dấu và giấy chứng nhận đăng ký mẫu dấu tại cơ quan công an.

Lưu ý quan trọng:

• Doanh nghiệp phải hoàn tất thủ tục giải thể trong vòng 180 ngày kể từ ngày bị thu hồi giấy phép, nếu không sẽ bị cưỡng chế giải thể theo quyết định của cơ quan đăng ký kinh doanh.
• Nếu doanh nghiệp không hoàn tất nghĩa vụ tài chính hoặc có tranh chấp chưa giải quyết, có thể bị xử lý theo pháp luật về phá sản thay vì giải thể.

Việc tuân thủ đầy đủ các quy định trên giúp doanh nghiệp tránh được các chế tài xử phạt và đảm bảo quá trình giải thể diễn ra đúng pháp luật.

Xem thêm: Theo quy định kinh doanh homestay cần giấy phép gì?

4. Khôi phục tình trạng pháp lý của doanh nghiệp sau khi bị thu hồi giấy phép

Việc bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp có thể khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và quyền lợi của các bên liên quan. Tuy nhiên, theo điều 76 Nghị định 01/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp có thể được khôi phục tình trạng pháp lý trong một số trường hợp nhất định.

– Doanh nghiệp không thuộc diện bị thu hồi:

Trong một số trường hợp, doanh nghiệp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký do sai sót hoặc do cơ quan chức năng xác định chưa đáp ứng đủ điều kiện thu hồi theo điểm a khoản 1 điều 76 Nghị định 01/2021/NĐ-CP. Khi đó, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ:

• Kiểm tra, xác minh lại lý do thu hồi.
• Nếu xác định doanh nghiệp không thuộc diện bị thu hồi, cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ hủy bỏ quyết định thu hồi và khôi phục tình trạng pháp lý.
• Doanh nghiệp được tiếp tục hoạt động bình thường mà không cần thực hiện thủ tục đăng ký mới.

– Doanh nghiệp bị thu hồi do nợ thuế nhưng đã khắc phục:
Một số doanh nghiệp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh do cưỡng chế nợ thuế, nhưng chưa thực hiện thủ tục giải thể. Nếu doanh nghiệp đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế, Cơ quan thuế có thể gửi văn bản đề nghị khôi phục tình trạng pháp lý theo điểm b khoản 1 điều 76 Nghị định 01/2021/NĐ-CP.

Điều kiện để được xem xét khôi phục:

• Doanh nghiệp đã hoàn tất nghĩa vụ nộp thuế và không còn nợ thuế tại thời điểm nộp hồ sơ khôi phục.
• Chưa có quyết định giải thể doanh nghiệp hoặc chưa hoàn tất thủ tục giải thể.
• Doanh nghiệp có đơn đề nghị và chứng từ xác nhận từ cơ quan thuế về việc hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Quy trình khôi phục tình trạng pháp lý

Bước 1: Nộp hồ sơ đề nghị khôi phục

Doanh nghiệp gửi hồ sơ đề nghị khôi phục tình trạng pháp lý đến Phòng Đăng ký kinh doanh nơi đã cấp giấy phép. Hồ sơ bao gồm:

• Đơn đề nghị khôi phục tình trạng pháp lý của doanh nghiệp.
• Tài liệu chứng minh doanh nghiệp không thuộc diện bị thu hồi hoặc đã khắc phục nguyên nhân dẫn đến thu hồi (ví dụ: xác nhận đã nộp thuế từ cơ quan thuế).
• Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (bản sao).

Doanh nghiệp có thể nộp trực tiếp hoặc nộp qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Bước 2: Cơ quan đăng ký xem xét và xử lý hồ sơ

• Phòng Đăng ký kinh doanh tiến hành kiểm tra hồ sơ, đối chiếu với dữ liệu quản lý.
• Nếu hồ sơ hợp lệ và doanh nghiệp đủ điều kiện khôi phục, cơ quan đăng ký sẽ ra quyết định hủy bỏ quyết định thu hồi.
• Cập nhật lại tình trạng hoạt động của doanh nghiệp trên Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Bước 3: Nhận kết quả và khôi phục hoạt động

• Trong vòng 01 ngày làm việc sau khi có quyết định khôi phục, Phòng Đăng ký kinh doanh sẽ:

+ Gửi quyết định đến doanh nghiệp để xác nhận tình trạng pháp lý đã được khôi phục.

+ Thông báo đến Cơ quan thuế để cập nhật lại trạng thái hoạt động của doanh nghiệp.

+ Công khai thông tin khôi phục trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

• Sau khi nhận quyết định, doanh nghiệp có thể tiếp tục hoạt động kinh doanh hợp pháp.

5. Những câu hỏi thường gặp 

Doanh nghiệp có thể tự nguyện xin thu hồi Giấy phép kinh doanh không?

Có, nếu doanh nghiệp không muốn tiếp tục hoạt động, có thể nộp đơn xin thu hồi Giấy phép kinh doanh và thực hiện các thủ tục giải thể theo quy định.

Thu hồi Giấy phép kinh doanh có ảnh hưởng đến tài sản cá nhân của chủ doanh nghiệp không?

Đối với công ty TNHH và công ty cổ phần, chủ doanh nghiệp chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi số vốn đã góp. Đối với hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp tư nhân, chủ doanh nghiệp có thể phải dùng tài sản cá nhân để thanh toán các khoản nợ doanh nghiệp.

Nếu chỉ một chi nhánh bị thu hồi Giấy phép kinh doanh thì công ty có phải giải thể không?

Không, nếu chỉ một chi nhánh bị thu hồi, công ty vẫn có thể tiếp tục hoạt động, nhưng cần làm thủ tục chấm dứt hoạt động của chi nhánh đó.

Việc thu hồi giấy phép kinh doanh có thể gây ra nhiều ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp, vì vậy, các đơn vị kinh doanh cần tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật để tránh rủi ro không mong muốn. Hy vọng bài viết trên từ ACC Vũng Tàu đã giúp bạn hiểu hơn về các trường hợp bị thu hồi giấy phép kinh doanh và quy trình thu hồi giấy phép kinh doanh chi tiết.