ACC Vũng Tàu

Việt Nam sở hữu hệ thống sông ngòi, kênh rạch phong phú, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh vận tải đường thủy nội địa phát triển mạnh mẽ. Để tham gia vào lĩnh vực này, doanh nghiệp cần thực hiện các thủ tục xin giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa theo đúng quy định pháp luật. Hãy cùng ACC Vũng Tàu tham khảo bài viết này!

1. Giới thiệu về kinh doanh vận tải đường thủy nội địa

Kinh doanh vận tải đường thủy nội địa là hoạt động kinh doanh dịch vụ vận chuyển hàng hóa, hành khách hoặc tài sản khác trên các tuyến đường thủy trong phạm vi lãnh thổ một quốc gia, sử dụng các phương tiện chuyên dụng như tàu, thuyền. Đặc điểm nổi bật của loại hình này là sự phụ thuộc vào mạng lưới sông ngòi, kênh rạch tự nhiên hoặc nhân tạo, với chi phí vận hành thường thấp hơn so với đường bộ, phù hợp cho vận chuyển hàng hóa khối lượng lớn. Tuy nhiên, nó cũng chịu ảnh hưởng từ các yếu tố như thời tiết, mực nước và cơ sở hạ tầng cảng, bến bãi. Giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa là yếu tố then chốt, đảm bảo doanh nghiệp hoạt động hợp pháp, tuân thủ các quy định về an toàn, môi trường và chất lượng dịch vụ.

Ngoài ra, loại hình kinh doanh này đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các vùng miền, đặc biệt là những khu vực khó tiếp cận bằng đường bộ, góp phần thúc đẩy giao thương và phát triển kinh tế địa phương. Giấy phép không chỉ là công cụ quản lý của nhà nước mà còn giúp nâng cao uy tín của doanh nghiệp, tạo niềm tin cho khách hàng và đối tác. Trong bối cảnh nhu cầu vận tải ngày càng tăng, kinh doanh vận tải đường thủy nội địa tiếp tục khẳng định vị thế nhờ tính bền vững và hiệu quả kinh tế, đặc biệt khi kết hợp với các chính sách phát triển hạ tầng giao thông thủy hiện đại.

2. Điều kiện để xin giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa

Để được cấp giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa, doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật hiện hành. Những điều kiện này không chỉ đảm bảo tính hợp pháp mà còn nhằm bảo vệ an toàn cho hành khách, hàng hóa và môi trường. Dưới đây là các điều kiện cụ thể, được tổng hợp từ các văn bản pháp luật như Nghị định 110/2014/NĐ-CP, Nghị định 128/2018/NĐ-CP và các quy định liên quan.

• Để được cấp giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa, doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định pháp luật hiện hành. Những điều kiện này không chỉ đảm bảo tính hợp pháp mà còn nhằm bảo vệ an toàn cho hành khách, hàng hóa và môi trường. Dưới đây là các điều kiện cụ thể được trình bày rõ ràng dưới dạng gạch đầu dòng.
• Doanh nghiệp phải được thành lập hợp pháp theo Luật Doanh nghiệp 2020: Điều này yêu cầu doanh nghiệp phải có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh do Sở Kế hoạch và Đầu tư cấp, trong đó ghi rõ ngành nghề kinh doanh vận tải đường thủy nội địa. Đây là bước đầu tiên để xác định tư cách pháp nhân, giúp cơ quan quản lý dễ dàng giám sát và doanh nghiệp chịu trách nhiệm pháp lý đầy đủ về hoạt động của mình. Việc đăng ký ngành nghề đúng quy định là tiền đề để nộp hồ sơ xin giấy phép tại Sở Giao thông Vận tải.
• Phương tiện vận tải phải đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn: Theo Điều 5 Nghị định 110/2014/NĐ-CP, các phương tiện cần có giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường do cơ quan đăng kiểm cấp, đồng thời được trang bị thiết bị nhận dạng tự động (AIS) nếu hoạt động trên tuyến từ bờ ra đảo. Doanh nghiệp phải sở hữu hoặc thuê hợp pháp phương tiện, đảm bảo chúng phù hợp với tuyến đường thủy đã đăng ký, và có đầy đủ thiết bị cứu hộ, cứu nạn để ứng phó với sự cố.
• Nhân sự tham gia vận tải cần có trình độ chuyên môn phù hợp: Quy định tại Điều 6 Nghị định 110/2014/NĐ-CP yêu cầu người điều hành vận tải phải có trình độ từ trung cấp trở lên về vận tải hoặc cao đẳng trở lên với các ngành kinh tế, kỹ thuật liên quan. Thuyền viên và nhân viên phục vụ trên phương tiện cần được đào tạo về nghiệp vụ, an toàn giao thông, sở hữu chứng chỉ chuyên môn và đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe theo Bộ Y tế, nhằm đảm bảo vận hành an toàn và hiệu quả.
• Doanh nghiệp phải có nơi neo đậu phương tiện và bộ phận quản lý an toàn: Nơi neo đậu cần đáp ứng yêu cầu về an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ và bảo vệ môi trường theo Điều 6 Nghị định 110/2014/NĐ-CP. Đồng thời, doanh nghiệp phải thiết lập bộ phận quản lý, theo dõi các điều kiện an toàn giao thông để giám sát hoạt động vận tải, đảm bảo tuân thủ pháp luật và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh trong quá trình kinh doanh.
• Các điều kiện trên là nền tảng để doanh nghiệp hoạt động hợp pháp và bền vững trong lĩnh vực vận tải đường thủy nội địa. Việc trình bày dưới dạng gạch đầu dòng giúp nội dung rõ ràng, dễ theo dõi, đồng thời vẫn đảm bảo tính chi tiết và chính xác theo quy định pháp luật.

>>>>Xem thêm về Hướng dẫn cách tra cứu giấy phép đăng ký kinh doanh đơn giản

3. Thủ tục xin cấp giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa

Thủ tục xin cấp giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa là bước quan trọng để doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh hợp thức hóa hoạt động vận tải của mình. Với hệ thống sông ngòi phong phú tại Việt Nam, việc tuân thủ các quy định pháp luật không chỉ đảm bảo tính hợp pháp mà còn góp phần nâng cao an toàn và hiệu quả trong vận hành. Dưới đây là các nội dung chi tiết về hồ sơ, quy trình, thời gian và lệ phí liên quan đến việc xin cấp giấy phép này. 

3.1 Hồ sơ xin cấp

Theo khoản 2 Điều 17 Nghị định 110/2014/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 128/2018/NĐ-CP), hồ sơ xin cấp giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa bao gồm các giấy tờ sau:

• Đơn đề nghị cấp giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa: Đây là văn bản chính thức do doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh soạn thảo theo mẫu do Bộ Giao thông Vận tải ban hành tại Thông tư 34/2019/TT-BGTVT. Đơn cần ghi rõ thông tin về đơn vị kinh doanh, loại hình vận tải (hành khách, hàng hóa, hay kết hợp), và các tuyến đường thủy dự kiến khai thác.
• Bản sao giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh: Giấy tờ này chứng minh tư cách pháp nhân hoặc tư cách kinh doanh hợp pháp, được cấp bởi Sở Kế hoạch và Đầu tư. Đối với doanh nghiệp, cần ghi rõ ngành nghề kinh doanh vận tải đường thủy nội địa trong giấy chứng nhận, theo quy định tại Điều 7 Luật Doanh nghiệp 2020.
• Danh sách phương tiện vận tải kèm giấy tờ liên quan: Doanh nghiệp cần cung cấp danh sách các phương tiện dự kiến sử dụng, bao gồm bản sao giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường do cơ quan đăng kiểm cấp theo Điều 5 Nghị định 110/2014/NĐ-CP. Nếu phương tiện đi thuê, cần bổ sung hợp đồng thuê phương tiện có công chứng để chứng minh quyền sử dụng hợp pháp.
• Phương án kinh doanh vận tải đường thủy nội địa: Đây là tài liệu quan trọng, nêu rõ kế hoạch khai thác tuyến, loại hình vận tải, nơi neo đậu phương tiện, và biện pháp đảm bảo an toàn giao thông. Phương án này phải phù hợp với quy hoạch phát triển giao thông đường thủy của địa phương, được quy định tại Điều 6 Nghị định 110/2014/NĐ-CP.
• Giấy tờ chứng minh trình độ chuyên môn của người điều hành vận tải: Người điều hành cần có chứng chỉ hoặc bằng cấp từ trung cấp trở lên về vận tải, hoặc từ cao đẳng trở lên đối với các ngành kinh tế, kỹ thuật khác, theo khoản 2 Điều 6 Nghị định 110/2014/NĐ-CP. Hồ sơ cần kèm theo bản sao công chứng các giấy tờ này để chứng minh năng lực quản lý.

3.2 Quy trình xin cấp phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa

Quy trình xin cấp giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa bao gồm các giai đoạn sau:

• Chuẩn bị hồ sơ: Trước tiên, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh cần thu thập và hoàn thiện đầy đủ các giấy tờ theo danh mục đã nêu ở trên, dựa trên khoản 2 Điều 17 Nghị định 110/2014/NĐ-CP. Các giấy tờ phải được sao y công chứng (nếu là bản sao) và đảm bảo còn hiệu lực pháp lý. Doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ lưỡng để tránh thiếu sót, vì đây là bước nền tảng quyết định tính hợp lệ của hồ sơ khi nộp.
• Nộp hồ sơ: Sau khi chuẩn bị xong, hồ sơ được nộp trực tiếp tại bộ phận một cửa của Sở Giao thông Vận tải nơi doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh đặt trụ sở chính, theo quy định tại Điều 18 Nghị định 110/2014/NĐ-CP. Ngoài ra, một số địa phương đã triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 hoặc 4, cho phép nộp hồ sơ qua cổng thông tin điện tử của Sở GTVT, giúp tiết kiệm thời gian và công sức.
• Thẩm định hồ sơ:
  • Cơ quan chức năng, cụ thể là Sở Giao thông Vận tải, sẽ tiến hành kiểm tra tính hợp lệ và đầy đủ của hồ sơ trong thời gian quy định, theo khoản 3 Điều 18 Nghị định 110/2014/NĐ-CP. Quá trình này bao gồm việc đối chiếu các giấy tờ với quy định pháp luật và đánh giá phương án kinh doanh có khả thi hay không.
  • Nếu hồ sơ còn thiếu hoặc chưa đáp ứng yêu cầu, Sở GTVT sẽ thông báo bằng văn bản hoặc qua hệ thống trực tuyến trong vòng 3-5 ngày làm việc, yêu cầu doanh nghiệp bổ sung, hoàn chỉnh. Doanh nghiệp cần nhanh chóng khắc phục để tránh kéo dài thời gian xử lý.
• Cấp giấy phép: Khi hồ sơ được thẩm định là hợp lệ, Sở Giao thông Vận tải sẽ ra quyết định cấp giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa theo mẫu quy định tại Thông tư 34/2019/TT-BGTVT. Giấy phép sẽ được trao tận tay hoặc gửi qua đường bưu điện, tùy theo phương thức mà doanh nghiệp đăng ký khi nộp hồ sơ. Thời gian cấp phép được thực hiện trong khung thời gian pháp luật cho phép, đảm bảo quyền lợi của đơn vị kinh doanh.

Ngoài việc chuẩn bị hồ sơ và thực hiện quy trình, doanh nghiệp cần quan tâm đến thời gian xử lý và chi phí liên quan đến việc xin cấp giấy phép. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch kinh doanh và ngân sách của đơn vị. Dưới đây là thông tin chi tiết về thời gian và lệ phí.

• Thời gian xử lý: Theo khoản 3 Điều 18 Nghị định 110/2014/NĐ-CP, thời gian giải quyết hồ sơ xin cấp giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa thông thường là từ 7 đến 15 ngày làm việc, tính từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trường hợp hồ sơ cần bổ sung, thời gian có thể kéo dài hơn, tùy thuộc vào tốc độ hoàn thiện của doanh nghiệp. Một số địa phương áp dụng dịch vụ công trực tuyến có thể rút ngắn thời gian xử lý xuống còn 5-7 ngày, tùy theo quy định cụ thể.
• Lệ phí: Mức lệ phí cấp giấy phép được quy định tại Thông tư 192/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, nhưng có thể thay đổi tùy theo từng địa phương và loại hình kinh doanh (vận tải hành khách, hàng hóa, hay kết hợp). Thông thường, lệ phí dao động từ 500.000 đến 2.000.000 đồng cho mỗi lần cấp phép, chưa kể chi phí công chứng giấy tờ hoặc các khoản phát sinh khác. Doanh nghiệp nên liên hệ trực tiếp với Sở Giao thông Vận tải để được hướng dẫn chính xác về mức phí áp dụng tại địa phương mình.

4. Thời hạn và hiệu lực của giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa

Sau khi được cấp giấy phép, doanh nghiệp cần nắm rõ thời hạn sử dụng cũng như các quy định liên quan đến gia hạn hoặc thu hồi giấy phép. Việc hiểu rõ những quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh vi phạm pháp luật mà còn hỗ trợ trong việc lập kế hoạch kinh doanh dài hạn, đảm bảo hoạt động vận tải diễn ra liên tục và hiệu quả.

• Thời hạn giấy phép: Theo Điều 19 Nghị định 147/2018/NĐ-CP, giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa có hiệu lực tối đa 5 năm kể từ ngày cấp, áp dụng cho cả vận tải hàng hóa và hành khách. Trong thời gian này, doanh nghiệp được phép hoạt động kinh doanh trên các tuyến đường thủy nội địa đã đăng ký, miễn là tuân thủ đầy đủ các điều kiện pháp luật. Thời hạn 5 năm được quy định nhằm đảm bảo cơ quan quản lý có thể định kỳ đánh giá lại năng lực hoạt động của doanh nghiệp.
• Thủ tục gia hạn:  Theo Điều 19 Luật Giao thông đường thủy nội địa 2004, trước khi giấy phép hết hạn ít nhất 30 ngày, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ gia hạn tại Sở Giao thông Vận tải nơi cấp phép ban đầu. Hồ sơ gia hạn bao gồm báo cáo hoạt động kinh doanh trong thời gian hiệu lực của giấy phép cũ, giấy phép đã được cấp trước đó, danh sách phương tiện và giấy tờ kiểm định còn hiệu lực, cùng với các tài liệu chứng minh năng lực tài chính hiện tại. Thời gian xử lý hồ sơ gia hạn cũng tương tự như cấp mới, từ 5-7 ngày làm việc, giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động không bị gián đoạn.
• Trường hợp bị thu hồi: Giấy phép có thể bị thu hồi nếu doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng các quy định về an toàn giao thông đường thủy nội địa, chẳng hạn như sử dụng phương tiện không đạt tiêu chuẩn kiểm định hoặc không thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường theo Điều 22 Luật Giao thông đường thủy nội địa 2004. Ngoài ra, việc không gia hạn đúng hạn hoặc ngừng hoạt động kinh doanh trong thời gian dài mà không thông báo cũng là lý do dẫn đến thu hồi giấy phép.

5. Các lưu ý quan trọng sau khi được cấp giấy phép

Việc sở hữu giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa chỉ là bước khởi đầu, doanh nghiệp cần duy trì hoạt động theo đúng quy định pháp luật để tránh các rủi ro pháp lý. Những lưu ý dưới đây không chỉ giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả mà còn đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn, góp phần xây dựng uy tín trong ngành vận tải đường thủy nội địa.

• Tuân thủ quy định an toàn: Doanh nghiệp phải đảm bảo tất cả phương tiện thủy được kiểm định định kỳ theo quy định tại Thông tư 40/2019/TT-BGTVT, bao gồm kiểm tra kỹ thuật và bảo dưỡng thường xuyên để đảm bảo hoạt động ổn định. Đồng thời, phương tiện cần được trang bị đầy đủ thiết bị cứu sinh như phao cứu hộ, áo phao, và thiết bị phòng cháy chữa cháy đạt tiêu chuẩn. Việc này không chỉ đáp ứng yêu cầu pháp luật mà còn bảo vệ tính mạng con người và hạn chế thiệt hại khi xảy ra sự cố.
• Quản lý nhân sự: Thuyền viên và người điều khiển phương tiện thủy phải có chứng chỉ chuyên môn phù hợp, được đào tạo theo quy định tại Điều 15 Nghị định 147/2018/NĐ-CP. Doanh nghiệp cần tổ chức các khóa tập huấn định kỳ để nâng cao kỹ năng, ý thức trách nhiệm và cập nhật kiến thức mới về an toàn giao thông đường thủy. Ngoài ra, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ cho thuyền viên cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo họ đủ điều kiện làm việc trong môi trường khắc nghiệt trên sông nước.
• Báo cáo định kỳ và giám sát: Hàng năm, doanh nghiệp phải nộp báo cáo hoạt động kinh doanh cho Sở Giao thông Vận tải theo mẫu quy định tại Thông tư 40/2019/TT-BGTVT. Báo cáo cần nêu rõ số lượng chuyến vận tải, doanh thu, các sự cố (nếu có) và các biện pháp khắc phục. Đây là cơ sở để cơ quan quản lý giám sát hoạt động của doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong việc điều chỉnh kế hoạch kinh doanh phù hợp với thực tế.

>>>Xem thêm về Phân biệt giấy đăng ký doanh nghiệp và giấy phép kinh doanh

6. Câu hỏi thường gặp

Hồ sơ xin cấp phép có thể nộp online không?

Hiện nay, nhiều địa phương đã triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 hoặc 4, cho phép doanh nghiệp nộp hồ sơ qua cổng thông tin điện tử của Sở Giao thông Vận tải mà không cần đến trực tiếp. Tuy nhiên, doanh nghiệp nên kiểm tra xem hệ thống dịch vụ công tại địa phương mình có hỗ trợ tính năng này hay không để tránh mất thời gian.

Mất bao lâu để được cấp giấy phép?

Theo quy định tại Thông tư 40/2019/TT-BGTVT, thời gian xử lý hồ sơ là 5-7 ngày làm việc nếu hồ sơ đầy đủ và hợp lệ. Trường hợp cần bổ sung giấy tờ hoặc xác minh thêm thông tin, thời gian có thể kéo dài hơn, tùy thuộc vào yêu cầu cụ thể của cơ quan thẩm định.

Chi phí xin cấp phép là bao nhiêu? 

Lệ phí cấp giấy phép được quy định trong Nghị định 147/2018/NĐ-CP, dao động từ 500.000 đến 2.000.000 VNĐ, tùy thuộc vào quy mô kinh doanh và loại hình vận tải (hàng hóa hay hành khách). Ngoài ra, doanh nghiệp có thể phát sinh thêm chi phí liên quan đến công chứng, kiểm định phương tiện hoặc thuê dịch vụ tư vấn pháp lý.

Thủ tục xin giấy phép kinh doanh vận tải đường thủy nội địa là một quy trình cần thiết để doanh nghiệp hoạt động hợp pháp và hiệu quả trong lĩnh vực vận tải. Việc nắm rõ các căn cứ pháp lý, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và tuân thủ các quy định sau khi được cấp phép sẽ giúp doanh nghiệp tránh được rủi ro pháp lý, đồng thời xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài. Hãy đồng hành cùng ACC Vũng Tàu để biết thêm thông tin chi tiết!